Beweging, het krachtigste medicijn
Bewegen is een van de belangrijkste manieren om ons lichaam en geest in een goede conditie te houden. Het is niet voor niets dat de voorzitter van de American Medical Association ooit constateerde: “als we een pil hadden waarin alle voordelen van beweging zaten, zou dit het meest voorgeschreven medicijn ter wereld zijn”.
Wat zijn de effecten van beweging?
Beweging heeft invloed op vrijwel elk onderdeel van het lichaam, onder andere door de afgifte van signaalstoffen vanuit de spieren (myokines). Deze stofjes hebben gunstige effecten op o.a. de botten, lever, nieren, hersenen, darmen, alvleesklier en het immuunsysteem.
In het hart- vaatstelsel zorgt beweging o.a. via bloeddrukverlaging en verbetering van de bloedvetten, voor een lager risico op hart- en vaatziekten. Het verhoogt de insulinegevoeligheid en bloedsuiker regulatie, waarmee de kans op aandoeningen als Diabetes type 2 afneemt. Deze gunstige effecten op bloedvaten en stofwisseling verlagen ook het risico op hersenziekten zoals (vasculaire) dementie, nog los van het directe effect van beweging op de hersenen bij klachten als angst en depressie.
Het belang van beweging binnen een gezonde leefstijl gaat dus veel verder dan enkel het verbranden van energie om gewicht te verliezen. Want hoewel lichaamsbeweging door veel mensen gezien wordt als een manier om af te vallen, is een aanpassing in de voeding daarvoor veel effectiever. De hoeveelheid energie die je met sporten verbruikt wordt namelijk doorgaans erg overschat. Zo kun je in een kwartier een hoeveelheid voeding binnen krijgen waar je meerdere uren voor moet bewegen om het te verbranden.
Om op gewicht te blijven na afvallen is beweging echter wel weer erg effectief, al moeten mensen die ooit te zwaar waren bijna het dubbele aantal minuten van de Nederlandse Norm Gezond bewegen aanhouden om op gewicht te blijven.

Hoeveel beweging is nodig?
Voor beweging geldt tot op zekere hoogte “hoe meer hoe beter”, maar tegelijkertijd “iets is beter dan niets”.

De meeste winst dus te halen uit een basale hoeveelheid beweging, in een verdeling tussen kracht- en conditietraining.
De Nederlandse Norm gezond bewegen is een goed uitgangspunt :

Wat zijn de belangrijkste pijlers van beweging?
- Krachttraining: opbouw of onderhoud van spiermassa, stimuleren botdichtheid, gunstige hormonale effecten (insulinegevoeligheid, regulatie geslachtshormonen) Voorbeelden: statische oefeningen (planken) dynamische oefeningen (squat/deadlift/bench press/overhead press/legpress).
- Stabiliteit, balans en mobiliteit: spierkracht op een effectieve en veilige manier inzetten, om spierkracht efficiënt in te zetten en de kans op blessures te verkleinen.
Vergelijk het met een raceauto: deze heeft naast een sterke motor ook een stevig carrosserie en goede banden nodig om hard te kunnen rijden. Voorbeelden: yoga, pilates, core-stability, mobiliteitsoefeningen, balansoefeningen.
- Conditie: laag intensieve cardio (aeroob duurvermogen): optimaliseren van de vetverbrandingscapaciteit. Voorbeeld: duurtraining in lage hartslagzones 1 en 2.
- Conditie: hoog intensieve cardio: stimuleren van de maximale zuurstofopname. Voorbeeld: intervaltraining, HIIT-training (hartslag zone 4-5).
Samenvatting beweegadviezen
- Probeer beweging in de dagelijkse routine in te bouwen, voorkom lang zitten.
- Afvallen is niet het hoofddoel van bewegen, fitter worden wél.
- Kies een sport/beweegvorm waar plezier/voldoening uit gehaald wordt.
- Een gebalanceerde combinatie van cardio vs krachttraining en intensieve intervaltraining vs rustige duurtraining is belangrijk.
- Krachttraining zorgt voor zowel opbouw van spiermassa als conditie en daarnaast voor hogere insulinegevoeligheid, botdichtheid en lager valrisico.
- Krachtoefeningen waarbij veel spiergroepen over een groot bewegingsbereik worden gebruikt (zogenaamde “compound oefeningen” zoals squats en deadlifts) zijn het meest efficiënt en effectief.
